PET-scans werden gebruikt om de eiwitniveaus in de hersenen te meten. (JohnnyGreig/Getty Images)
Diepe slaap zou de sleutel kunnen zijn tot het voorkomen van langzame achteruitgang van de gezondheid van de hersenen, die op een dag zou kunnen leiden tot de ziekte van Alzheimer , de meest voorkomende vorm van dementie.
Op basis van hun onderzoek waarbij 62 oudere, cognitief gezonde volwassenen betrokken waren, ontdekten onderzoekers van de University of California (UC) Berkeley, Stanford University en UC Irvine in de VS dat personen met hersenveranderingen geassocieerd met de ziekte van Alzheimer beter presteerden op geheugenfunctietests naarmate ze meer kregen. diepe slaap.
Dit was ongeacht opleiding en fysieke activiteit, twee factoren waarvan bekend is dat ze samen met de sociale connectie bijdragen aan de cognitieve veerkracht op oudere leeftijd.
Degenen met soortgelijke aan de ziekte van Alzheimer gerelateerde veranderingen die niet zoveel diepe slaap kregen, deden het niet zo goed op dezelfde tests. Ter vergelijking: slaap maakte weinig verschil voor mensen met weinig stortingen.
Alles bij elkaar genomen impliceren de resultaten, die in mei van dit jaar werden gepubliceerd, dat het hebben van een royale hoeveelheid vaste ogen zou kunnen helpen de achteruitgang van het geheugen te ondersteunen die optreedt als dementie begint toe te slaan.
"Denk aan diepe slaap, bijna als een reddingsvlot dat het geheugen drijvend houdt, in plaats van dat het geheugen wordt meegesleurd door het gewicht van de pathologie van de ziekte van Alzheimer", zegt Matthew Walker, neurowetenschapper van de University of California (UC) Berkeley, hoofdauteur van het onderzoek.
"Dit is vooral spannend omdat we er iets aan kunnen doen. Er zijn manieren waarop we de slaap kunnen verbeteren, zelfs bij oudere volwassenen", voegt Walker toe .
De nieuwe studie weerspiegelt eerder onderzoek waarin een opeenhoping van amyloïde-bèta-eiwitten is aangetroffen in de hersenen van mensen met een verstoorde slaap . Maar slecht slapen is zowel een risicofactor als een symptoom van de ziekte van Alzheimer, waardoor het lastig is om oorzaak en gevolg uit elkaar te houden. Op dezelfde manier kunnen klonterige amyloïde-bèta-eiwitten slechts een teken zijn van de ziekte van Alzheimer, en niet de oorzaak ervan .
Toch worden niveaus van amyloïde-bèta-eiwitten vaak gebruikt als marker voor de ziekte van Alzheimer, omdat onderzoek suggereert dat zij – en een ander eiwit genaamd tau – hersencellen kunnen verstoppen, tientallen jaren voordat de symptomen van de ziekte optreden.
Uit eerder onderzoek van de groep van Walker is gebleken dat aanzienlijke niveaus van amyloïde-bèta-aggregatie in de hersenen van oudere volwassenen de diepe slaap kunnen verstoren – ook bekend als niet-snelle oogbewegings-slow-wave-slaap – en de geheugenfunctie kunnen aantasten .
Maar sommige mensen lijken de achteruitgang die gepaard gaat met de ziekte van Alzheimer te voorkomen, zelfs als de niveaus van amyloïde-bèta-eiwitten relatief hoog zijn. Om erachter te komen waarom, monitorden Walker en collega's de hersengolven van de deelnemers terwijl ze sliepen, en vroegen hen vervolgens de volgende dag een geheugentest uit te voeren.
Bij degenen wier hersenscans vergelijkbare hoge niveaus van bèta-amyloïdeafzettingen aan het licht brachten, leek het krijgen van een goede nachtrust een cruciaal verschil te maken in de cognitieve functie. Dit effect werd alleen waargenomen toen de onderzoekers specifiek keken naar de langzame golfslaap met niet-snelle oogbewegingen, en niet naar andere slaapgolffrequenties of slaapstadia.
Langetermijnstudies bij oudere volwassenen zijn nodig om te testen of het verhogen van de diepe slaap over een aantal jaren daadwerkelijk kan helpen de cognitieve functie van een persoon in die tijd te behouden, zelfs als de niveaus van amyloïde-bèta toenemen.
Voorlopig draagt dit onderzoek bij aan tientallen onderzoeken die suggereren dat slaap een aanpasbare risicofactor voor de ziekte van Alzheimer zou kunnen zijn , een risicofactor die mogelijk moleculaire veranderingen zou kunnen voorkomen door de hersenen de tijd te geven afvalproducten op te ruimen die zich gedurende de dag ophopen. Het wijst er ook op dat de slaapkwaliteit belangrijk is.
"Met een bepaald niveau van hersenpathologie ben je niet voorbestemd voor cognitieve symptomen of geheugenproblemen", zei neurowetenschapper en hoofdauteur van UC Berkeley, Zsófia Zavecz, in mei over de onderzoeksresultaten.
Hoewel mensen moleculaire veranderingen kunnen vertonen die wijzen op een progressie in de richting van de ziekte van Alzheimer, zegt Zavecz dat hun bevindingen suggereren dat levensstijlfactoren kunnen helpen als buffer tegen die effecten. "Een van die factoren is slaap en, in het bijzonder, diepe slaap", zei ze .
De studie, hoe klein ook, geeft ook aan waarom op natuurlijke wijze goed slapen een betere optie zou kunnen zijn dan het nemen van slaappillen om wat slaap te krijgen.
Recent onderzoek toont aan dat gebruikers van slaappillen lagere niveaus van amyloïde eiwitten in hun hersenvocht lijken te hebben, waardoor de hersenen 's nachts schoon worden gewassen. Maar deze medicijnen hebben bijwerkingen; ze kunnen mensen ook in oppervlakkige slaapfasen laten vallen in plaats van in diepe slaapfasen.
In plaats daarvan stelt Zavecz voor om laat op de dag geen koffie meer te drinken, wat te bewegen, schermtijd te vermijden en een warme douche te nemen voordat je naar bed gaat.
Terwijl u slaapt, kunt u er zeker van zijn dat wetenschappers hard werken om de lastige problemen van de ziekte van Alzheimer, die miljoenen mensen over de hele wereld treft, te achterhalen.
Het onderzoek is gepubliceerd in BMC Medicine .
Een versie van dit artikel werd voor het eerst gepubliceerd in mei 2023.
